نهادهای نخبه‌پرور

مؤسسه واله از ابتدای دهه 70 بنیاد نهاده شده است و اکنون به عنوان یک نهاد نخبه‌پرور در آموزش ابتدایی کشور مطرح است. فلسفه وجودی تأسیس چنین مؤسسه‌ای آن است که آموزش ابتدایی نه فقط در بخش دولتی، بلکه در بخش غیرانتفاعی از کیفیت لازم برخوردار نیست. همین امر سبب شده است که با وجود هزینه‌های گاه سنگین خانوارها در آموزش ابتدایی متأسفانه نتایج دلخواه از صرف وقت و هزینه زیاد گرفته نشود.

نوشته علی واله، بنیان‌گذار مؤسسه آموزشی فرهنگی واله / نقل از روزنامه دنیای اقتصاد، شماره 3514، 3 تیر 1394

 

مؤسسه واله از ابتدای دهه 70 بنیاد نهاده شده است و اکنون به عنوان یک نهاد نخبهپرور در آموزش ابتدایی کشور مطرح است. فلسفه وجودی تأسیس چنین مؤسسهای آن است که آموزش ابتدایی نه فقط در بخش دولتی، بلکه در بخش غیرانتفاعی از کیفیت لازم برخوردار نیست. همین امر سبب شده است که با وجود هزینههای گاه سنگین خانوارها در آموزش ابتدایی متأسفانه نتایج دلخواه از صرف وقت و هزینه زیاد گرفته نشود. اکنون آموزش ابتدایی در جهان از اهمیت زیادی برخوردار است ولی متأسفانه در ایران نه فقط بخش آموزش و پرورش از جذب منابع کافی محروم است، بلکه آموزش ابتدایی نیز نسبت به سایر بخشها محرومتر واقع شده است.

در تفاوتهای اصلی بین آموزش ابتدایی در ایران و آموزش این دوره در کشورهای توسعهیافته جهان میتوان به دو نکته مهم اشاره کرد. نکته اول توجه به تقویت روحیه خلاقیت و ابتکار در دانشآموزان ابتدایی است. نظام آموزشی کشور بیشتر مبتنی بر یک سیستم طوطیوار است که از دانشآموزان خواسته میشود به طور کامل دهها بار از آنچه یاد گرفتهاند به عنوان مشق یا جریمه رونویسی کنند، بدون آن که از آنان خواسته شود در خصوص یک مسأله خاص نظر یا نقد خود را بنویسند. این موضوع در سبک آموزشی خاص مؤسسه واله بسیار مورد توجه قرار گرفته و تلاش شده است هنگام آموزش، توانایی خلاقیت و نوآوری دانشآموزان تقویت شود. این امر از طریق آموزش پژوهشمحور و بحثهای کلاسی در خصوص موضوعات درسی در مؤسسه واله تعقیب میشود. نکته دیگر توجه به کار تیمی است که در بسیاری از مؤسسات آموزشی مورد توجه قرار نمیگیرد. اکنون ظهور و بروز توانایی فارغالتحصیلان در مشاغل آتی، نیاز گستردهای به انجام مؤثر کارهای تیمی دارد. متأسفانه در بسیاری از مراکز آموزشی کشور، سیستم آموزشی فردمحور و متکی به رقابت شدید بین دانشآموزان است و امکان فعالیتهای گسترده تیمی برای دانشآموزان چندان مهیا نیست. یکی از ویژگیهای بارز مؤسسه واله، ارائه تکالیف و پژوهشهای تیمی به دانشآموزان برای تقویت آنان در تقسیم کار و ایجاد درک مشترک و پذیرش افکار و عقاید متفاوت در اجرای یک پروژه است.

اکنون سرمایهگذاری در جهان فقط به سرمایهگذاری فیزیکی محدود نشده است و سرمایهگذاری در منابع انسانی که از آن به عنوان سرمایه انسانی یاد میشود، نقش مهمی در رشد و توسعه اقتصادی کشورها ایفا میکند. متأسفانه در ایران آموزش و پرورش به عنوان یک مرکز جذب هزینههای جاری تصور میشود، در حالی که بخش عمدهای از هزینه‌های مصروف شده در این بخش، سرمایهگذاری به قصد منافع آتی است. این نگاه مصرفی به آموزش و پرورش در ایران، این بخش را به عنوان یکی از وزارتخانههای محروم در کشور معرفی کرده است، به گونهای که معلمان با دغدغههای معیشتی فراوانی روبهرو هستند.

برای تجدید ساختار در نظام آموزشی کشور، علاوه بر تخصیص منابع لازم باید به تکنولوژیهای جدید آموزشی هم توجهی ویژه کرد. یکی از تکنیکهای جدید آموزشی که میتواند به تدریج در ایران هم به کار آید، استفاده از کیف الکترونیکی به جای استفاده از کولهپشتیهای رایج در مدارس کشور است. در این روش که در مدارس فرانسه به مرحله اجرا درآمده است، کلیه منابع آموزشی و همچنین تکالیف دانشآموزان در این کیف الکترونیکی قرار میگیرد و علاوه بر آن که از بار سنگین کیفهای فعلی کاسته میشود، امکان یکپارچهسازی منابع آموزشی و نظارت آسان معلمان و اولیا بر تکالیف دانشآموزان به سادگی فراهم است.

یکی از دشواریهای کنونی مدارس غیرانتفاعی به عنوان یک بنگاه خصوصی، دخالت دولت و قیمتگذاری خدمات آموزشی برای مؤسسات خصوصی و مدارس غیرانتفاعی است. هرساله از سوی آموزش و پرورش دستورالعمل دریافت شهریه به مراکز آموزشی ابلاغ میشود و آنان موظفند هزینه خدمات ارائه شده را مطابق دستورالعمل مصوب دریافت کنند. این محدودیت درآمدی بالاخص برای مؤسساتی که کیفیت آموزش را در رأس برنامه های خود قرار دادهاند، مشکلات متعددی ایجاد میکند. با تعیین سقف  هزینهای بالاخص در شرایط تورمی مؤسسات آموزشی یا مجبورند از کیفیت آموزشی خود بکاهند یا با کاهش سود مؤسسه، فعالیتهای توسعهای خود را به شدت محدود کنند.

آنچه اکنون در جوامع توسعهیافته پذیرفته شده آن است که مسیر رشد اقتصادی کشور از توسعه منابع انسانی میگذرد و تحقق رشد پایدار و بلندمدت اقتصادی در گرو توجه ویژه به تربیت نیروی انسانی بالاخص در دوره آموزشی ابتدایی است. متأسفانه مراکز آموزشی ابتدایی در کشور به شدت از کمبود نیروی انسانی متخصص در این حوزه رنج می برد، در حالی که آموزش ابتدایی و حتی آموزش پیشدبستانی به یک رشته کاملا" تخصصی حتی در دوره دکترا مبدل شده است. برای تحول در نظام آموزشی کشور لازم است هم صاحبنظران و هم سیاستگذاران به حوزه آموزش پایه در کشور توجه ویژهای داشته باشند و انشاءالله در آینده شاهد تحولی ساختاری در این حوزه باشیم.

 

 

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به مؤسسه آموزشی فرهنگی واله است.